Şeker pancarı kist nematodu
Şeker pancarı kist nematodu
Heterodera schachtii
Tanımı ve Hayat Döngüsü:
Heterodera schachtii, "Şeker Pancarı Kist Nematodu" olarak bilinen ve şeker pancarı bitkileri başta olmak üzere birçok bitkide ekonomik zararlara yol açabilen bir nematod türüdür. Mikroskobik boyutlarda olup, bitki köklerine girerek endoparazit bir yaşam sürer. Yumurtalarını bitki köklerinde oluşturduğu kistlerin içinde saklar. Kist, nematodun dişisinin sertleşmiş vücut kalıntısından oluşur ve içerisinde yüzlerce yumurta barındırır. Yumurtadan çıkan larvalar, kök dokusuna girerek beslenir ve gelişimlerini tamamladıktan sonra yeni kistler oluşturur. Yılda birden fazla nesil verebilir ve kış aylarında kist formunda toprakta kalır.
Zarar Şekli:
Heterodera schachtii, bitki köklerinde beslenerek kistler oluşturur. Kılcal köklerde tipik dallanma ve çalılaşmaya neden olur (sakallanma). Bu durum, köklerin normal işleyişini engeller ve bitkilerin su ve besin alımını sınırlar. Köklerdeki bu zarar, bitkilerde gelişim geriliği, solgunluk, sararma ve verim kaybına yol açar. Şeker pancarında bu nematod, ürün kalitesini ve verimini önemli ölçüde düşürebilir.
Zararlı Olduğu Bitkiler:
Şeker pancarı kist nematodu, şeker pancarı başta olmak üzere lahana, ıspanak, turp ve diğer bazı sebze ve tarla bitkilerinde de zarar yapabilir.
Mücadele:
Heterodera schachtii ile mücadelede kültürel önlemler ve ekim nöbeti uygulamaları önemlidir. Kistlerin toprakta kalıcılığı nedeniyle dayanıklı bitki çeşitlerinin kullanılması ve toprak dezenfeksiyonu gibi yöntemler popülasyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Biyolojik mücadele, nematodun doğal düşmanlarının kullanılması ile desteklenebilir. Kimyasal mücadele, uygun nematisitlerin kullanılması ile yapılmalıdır. Türkiye'de bu zararlıya karşı ruhsatlı olan nematisitler ve mücadele yöntemleri hakkında güncel bilgi, BKÜ (Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı) üzerinden incelenebilir.